การสร้างบ้านสักหลังไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะนอกจากจะต้องใส่ใจเรื่องการออกแบบและเลือกวัสดุให้ตรงกับความต้องการแล้ว การวางแผนงบประมาณก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะการตรวจสอบค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ให้ชัดเจนตั้งแต่ก่อนเริ่มก่อสร้าง ซึ่งหนึ่งในเอกสารที่เจ้าของบ้านควรรู้จักก็คือ BOQ (Bill of Quantities) แล้ว BOQ คืออะไร ? มีองค์ประกอบอะไรบ้าง ? และทำไมจึงมีความสำคัญต่อการสร้างบ้าน ? บทความนี้ Propertyhub จะขอมาอธิบายให้เข้าใจตั้งแต่พื้นฐานว่า BOQ คืออะไร ? ไปจนถึงวิธีใช้ BOQ ให้เป็นประโยชน์กับเงินลงทุนก้อนใหญ่ของคุณในการซื้อ/สร้างที่พักอาศัยในฝันให้ออกมาสมบูรณ์แบบและคุ้มค่ามากที่สุด
BOQ คืออะไร ?

BOQ ย่อมาจาก Bill of Quantities คือ เอกสารที่ใช้แสดงรายละเอียดค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างทั้งหมด โดยจะแจกแจงออกเป็นหมวดหมู่ต่าง ๆ พร้อมระบุประเภทวัสดุ ปริมาณที่ต้องใช้ ราคาต่อหน่วย ค่าแรง และราคารวมของแต่ละรายการอย่างชัดเจน เพื่อให้เจ้าของโครงการสามารถประเมินค่าใช้จ่ายและวางแผนงบประมาณในการก่อสร้างได้ก่อนเริ่มดำเนินงานจริง หรือพูดให้เข้าใจง่าย ๆ ก็คือ... BOQ เปรียบเสมือนเอกสารสรุปค่าใช้จ่ายล่วงหน้าที่ช่วยให้เห็นว่า การก่อสร้างบ้านหรืออาคารหนึ่งหลังต้องทำงานอะไรบ้าง ใช้วัสดุจำนวนเท่าไร และมีค่าใช้จ่ายในแต่ละส่วนมากน้อยแค่ไหน
สำหรับผู้จัดทำ BOQ โดยทั่วไปจะเป็นผู้ประเมินราคาก่อสร้าง (Quantity Surveyor: QS) วิศวกร หรือฝ่ายประมาณราคาของบริษัทรับเหมาก่อสร้าง ซึ่งนอกจากค่าวัสดุและค่าแรงแล้ว ในบางโครงการยังอาจมีการแยกค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานและกำไรของผู้รับเหมาออกมาให้เห็นอย่างชัดเจนอีกด้วย เพื่อให้เจ้าของโครงการสามารถตรวจสอบรายละเอียดและเปรียบเทียบราคาจากผู้รับเหมาแต่ละรายได้ง่ายขึ้น
BOQ ต่างจากใบเสนอราคาทั่วไปอย่างไร ?
หลาย ๆ คน อาจจะสับสนระหว่าง BOQ กับใบเสนอราคา เพราะเป็นเอกสารที่เกี่ยวข้องกับค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างเหมือนกัน แต่ทั้งสองมีรายละเอียดแตกต่างกัน โดยใบเสนอราคาจะเน้นแสดงราคาค่าก่อสร้างที่ผู้รับเหมาเสนอให้เจ้าของบ้านพิจารณา ซึ่งบางฉบับอาจระบุเพียงยอดรวมหรือแจกแจงค่าใช้จ่ายเป็นหมวดหมู่เพียงเบื้องต้น แต่ในขณะที่ BOQ จะลงรายละเอียดลึกกว่า โดยแสดงรายการงาน ปริมาณวัสดุ หน่วยวัด ราคาต่อหน่วย และค่าแรงของแต่ละรายการอย่างชัดเจน
BOQ ประกอบด้วยอะไรบ้าง ?

เนื่องจาก BOQ เป็นเอกสารที่รวบรวมรายละเอียดงานก่อสร้างและค่าใช้จ่ายจำนวนมาก จึงจำเป็นต้องมีการแบ่งหมวดหมู่ของงานต่าง ๆ ให้เป็นระเบียบ เพื่อให้ง่ายต่อการตรวจสอบปริมาณวัสดุ ค่าแรง และต้นทุนในแต่ละส่วน โดยรูปแบบการจัดหมวดหมู่อาจแตกต่างกันไปตามประเภทของโครงการ ไม่ว่าจะเป็นการก่อสร้างบ้าน อาคาร คอนโดมิเนียม หรือสิ่งปลูกสร้างประเภทอื่น ๆ แต่โดยทั่วไปแล้ว BOQ จะประกอบด้วยรายละเอียดสำคัญดังต่อไปนี้
1. งานเตรียมพื้นที่และงานชั่วคราว
หมวดนี้คือค่าใช้จ่ายก่อนเริ่มก่อสร้างจริง เช่น งานปรับพื้นที่และถมดิน งานขุดดิน งานรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างเดิม และการเคลียร์พื้นที่ รวมถึงสิ่งอำนวยความสะดวกชั่วคราวที่หน้างานต้องใช้
2. งานโครงสร้าง
งานโครงสร้างคือส่วนที่รับน้ำหนักและสร้างความแข็งแรงให้อาคาร ประกอบด้วยงานเสาเข็มและฐานราก งานคอนกรีตและแบบหล่อ งานเหล็กเสริม ตลอดจนงานพื้น เสา และคาน แต่ละรายการจะระบุปริมาณวัสดุและค่าใช้จ่ายไว้อย่างชัดเจน
3. งานสถาปัตยกรรม
หมวดนี้เกี่ยวข้องกับความสวยงามและการใช้งานของอาคาร ได้แก่ งานมุงหลังคา งานก่อและฉาบผนัง งานฝ้าเพดาน งานปูพื้นและตกแต่งผนัง งานทาสี งานประตูและหน้าต่าง รวมถึงงานตกแต่งภายในตามขอบเขตของโครงการ ส่วนงานติดตั้งสุขภัณฑ์ บางบริษัทจัดไว้ในหมวดนี้ ขณะที่บางบริษัทจัดไว้ในงานระบบสุขาภิบาล จึงควรสอบถามให้แน่ใจว่ารายการนี้ถูกนับรวมไว้ที่ใด
4. งานระบบ
งานระบบคือสิ่งที่ทำให้อาคารใช้งานได้จริง ครอบคลุมระบบไฟฟ้าและแสงสว่าง ระบบประปา ระบบสุขาภิบาลและการระบายน้ำ ระบบปรับอากาศและระบายอากาศ รวมถึงระบบสื่อสารและระบบป้องกันอัคคีภัยในโครงการที่มี ข้อมูลในหมวดนี้ช่วยให้ทราบจำนวนอุปกรณ์ วัสดุ และค่าแรงติดตั้งของแต่ละระบบ
5. งานภายนอกและงานอื่น ๆ
เป็นงานนอกตัวอาคารหลักหรืองานที่ไม่เข้าหมวดข้างต้น เช่น รั้ว ถนนและทางเดินภายในโครงการ งานจัดสวนและภูมิทัศน์ และงานตกแต่งพื้นที่โดยรอบ รายการในหมวดนี้จะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับลักษณะของแต่ละโครงการ
รายละเอียดที่ BOQ ต้องระบุในแต่ละรายการ
นอกจากการแบ่งหมวดงาน BOQ ที่ดีต้องแจกแจงทุกรายการให้ตรวจสอบได้ โดยทั่วไปประกอบด้วย
- ชื่อรายการงาน
- ปริมาณงานและหน่วยวัด เช่น ตารางเมตร ลูกบาศก์เมตร เมตร หรือชุด
- ราคาวัสดุต่อหน่วย
- ค่าแรงต่อหน่วย
- ราคารวมของรายการนั้น
ข้อมูลเหล่านี้ทำให้เจ้าของโครงการเห็นว่างานแต่ละส่วนใช้วัสดุและงบประมาณเท่าไร ไม่ต้องดูแค่ยอดรวมปลายทาง
สรุปค่าใช้จ่ายและเงื่อนไขของโครงการ
ส่วนท้ายของ BOQ จะรวมค่าวัสดุและค่าแรงจากทุกรายการเข้าด้วยกัน แล้วบวกค่าใช้จ่ายอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น ค่าดำเนินการ ค่าบริหารงาน กำไรของผู้รับเหมา และภาษีมูลค่าเพิ่ม
- ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ปัจจุบันอยู่ที่ 7% (รวมภาษีท้องถิ่น) ซึ่งเป็นอัตราที่ลดจากอัตราตามกฎหมาย 10% เป็นการชั่วคราว และรัฐขยายเวลาใช้อัตรานี้ไปจนถึง 30 กันยายน 2570
- Factor F เป็นตัวคูณที่ใช้คำนวณราคากลางในงานก่อสร้างภาครัฐตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด ส่วนงานเอกชน ผู้รับเหมาแต่ละรายอาจคิดค่าดำเนินการและกำไรต่างกัน จึงควรขอให้แจกแจงตัวเลขส่วนนี้
- ราคากลาง (Prime Cost) หรือวงเงินสำรอง ใช้กับรายการที่เจ้าของบ้านยังไม่ได้เลือก เช่น สุขภัณฑ์ กระเบื้อง หรือโคมไฟ ควรตกลงล่วงหน้าว่าหากเลือกของที่ราคาสูงกว่าวงเงิน ส่วนต่างจะคิดอย่างไร
รายการที่ไม่รวมอยู่ใน BOQ
BOQ ที่ละเอียดจะระบุขอบเขตไว้ว่าราคาที่เสนอครอบคลุมงานส่วนใด และงานใดอยู่นอกเหนือราคานี้ ตัวอย่างที่พบบ่อย ได้แก่ เฟอร์นิเจอร์บิวท์อิน ค่าขอใบอนุญาตก่อสร้าง และงานรื้อถอนเดิม การรู้ข้อนี้ตั้งแต่ต้นช่วยป้องกันความเข้าใจผิดที่มักกลายเป็นงานเพิ่มในภายหลัง
ตัวอย่าง BOQ
ตัวอย่างนี้เป็น BOQ แบบย่อของ บ้านเดี่ยว 2 ชั้น สำหรับประกอบบทความ ตัวเลขทั้งหมดเป็น ตัวเลขสมมติเพื่อให้เห็นโครงสร้าง ไม่ใช่ราคาตลาดจริง และไม่ควรนำไปอ้างอิงงบก่อสร้าง

หมายเหตุและเงื่อนไข (ตัวอย่าง)
- กระเบื้องปูพื้นรายการ 3.4 กำหนดเป็น ราคากลาง (Prime Cost) ที่ 520 บาท/ตร.ม. หากเลือกรุ่นที่แพงกว่า ส่วนต่างเจ้าของบ้านเป็นผู้รับผิดชอบ
- ราคานี้ ไม่รวม ตัวเครื่องปรับอากาศ เฟอร์นิเจอร์บิวท์อิน ค่าขอใบอนุญาตก่อสร้าง และงานรื้อถอน
- ค่าดำเนินการและกำไร 12% เป็นตัวเลขสมมติ ในงานจริงแต่ละผู้รับเหมาจะคิดไม่เท่ากัน
ทำไม BOQ จึงสำคัญกับการสร้างบ้าน ?
- ควบคุมงบประมาณได้ตั้งแต่ต้น : การสร้างบ้านคือการลงทุนก้อนใหญ่ BOQ จะช่วยให้เห็นภาพรวมต้นทุนทั้งหมดก่อนตัดสินใจ คุณจึงรู้ว่าหมวดไหนใช้งบมากที่สุด และหากต้องการลดค่าใช้จ่าย ควรปรับตรงไหน โดยไม่กระทบคุณภาพส่วนที่สำคัญ
- ลดปัญหางานเพิ่มและค่าใช้จ่ายบานปลาย : ปัญหายอดฮิตของการสร้างบ้านคือ "งานเพิ่ม" (Variation Order) / งบบานปลาย ที่โผล่มาระหว่างทาง ดังนั้นเมื่อ BOQ ระบุขอบเขตงานและสเปกไว้ชัดเจน ก็จะมีเกณฑ์อ้างอิงว่าอะไรอยู่ในสัญญาและอะไรเป็นงานเพิ่มจริง ๆ ซึ่งช่วยลดข้อโต้แย้งระหว่างเจ้าของบ้านกับผู้รับเหมาได้มาก
- เป็นฐานในการแบ่งงวดงานและเบิกจ่าย : สัญญาก่อสร้างมักแบ่งจ่ายเป็นงวดตามความคืบหน้า BOQ ช่วยให้กำหนดมูลค่างานแต่ละงวดได้สมเหตุสมผล จึงไม่เกิดกรณีจ่ายเงินล่วงหน้าเกินกว่างานที่ทำเสร็จจริง
- ช่วยตรวจสอบคุณภาพและสเปกวัสดุ : BOQ ที่ดีจะระบุยี่ห้อ รุ่น หรือคุณสมบัติของวัสดุสำคัญ เช่น ประเภทกระเบื้อง สุขภัณฑ์หรือระบบไฟฟ้า ซึ่งเมื่อถึงหน้างานจริง คุณสามารถใช้ BOQ เป็นรายการตรวจรับได้ว่าวัสดุที่ใช้ตรงตามที่ตกลงหรือไม่
- ใช้ประกอบการวางแผนการเงินและสินเชื่อ : การทราบงบก่อสร้างอย่างละเอียดช่วยให้วางแผนเงินสดและสินเชื่อได้แม่นยำขึ้น สถาบันการเงินบางแห่งอาจขอแบบและรายละเอียดงบประมาณประกอบการพิจารณาสินเชื่อสร้างบ้านด้วย จึงควรสอบถามเงื่อนไขกับธนาคารที่คุณสนใจตั้งแต่เนิ่น ๆ
- BOQ ไม่ได้มีไว้แค่คนสร้างบ้านใหม่ : นอกจากการสร้างบ้านแล้ว BOQ ยังสามารถนำมาใช้กับงานตกแต่งภายใน ต่อเติมบ้าน หรือรีโนเวตที่อยู่อาศัยก่อนเข้าอยู่ได้อีกด้วย โดยเฉพาะงานตกแต่งคอนโดที่มีรายละเอียดหลายส่วน เช่น งานปูพื้น ตกแต่งผนัง ฝ้าเพดาน ระบบไฟฟ้า และเฟอร์นิเจอร์บิวท์อิน การขอ BOQ จากผู้รับเหมาหรือนักออกแบบจะช่วยให้เห็นรายละเอียดค่าใช้จ่ายในแต่ละส่วนได้ชัดเจนขึ้น ทำให้สามารถวางแผนงบประมาณและเลือกจัดสรรเงินไปกับงานที่ต้องการเน้นเป็นพิเศษได้อย่างเหมาะสม
วิธีอ่าน BOQ ให้เป็น : 5 จุดที่เจ้าของบ้านต้องเช็ก

แม้จะไม่ได้มีความรู้ด้านวิศวกรรมหรือสถาปัตยกรรมโดยตรง แต่เจ้าของบ้านก็สามารถตรวจสอบ BOQ เบื้องต้นได้ด้วยตัวเอง เพื่อให้มั่นใจว่ารายละเอียดงานก่อสร้างและงบประมาณมีความเหมาะสม โดยมี 5 จุดสำคัญที่ควรเช็ก ดังนี้...
1. รายการงานก่อสร้างครบถ้วนหรือไม่ ?
ตรวจสอบว่า BOQ มีรายการงานครบตามแบบก่อสร้างหรือไม่ เช่น งานโครงสร้าง งานระบบไฟฟ้า งานประปาและสุขาภิบาล งานรั้ว และงานภายนอกอาคาร เพราะหากมีงานส่วนใดตกหล่น อาจกลายเป็นค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมระหว่างก่อสร้างได้
2. รายละเอียดและสเปกวัสดุชัดเจนหรือไม่ ?
วัสดุแต่ละรายการควรระบุรายละเอียดให้ครบถ้วน เช่น ยี่ห้อ รุ่น ขนาด และประเภทของวัสดุ ไม่ควรระบุเพียงชื่อกว้าง ๆ อย่าง "กระเบื้องปูพื้น" โดยไม่มีรายละเอียดเพิ่มเติม เพราะอาจทำให้เกิดความเข้าใจไม่ตรงกันหรือมีการเปลี่ยนวัสดุภายหลังได้
3. ปริมาณงานและหน่วยวัดสมเหตุสมผลหรือไม่ ?
ลองเปรียบเทียบปริมาณงานใน BOQ กับแบบก่อสร้าง เช่น พื้นที่ปูกระเบื้องควรสัมพันธ์กับพื้นที่ใช้สอยจริง หรือปริมาณสีควรเหมาะสมกับพื้นที่ผนังและเพดาน ทั้งนี้วัสดุบางประเภทอาจมีการเผื่อเศษวัสดุจากการก่อสร้าง จึงควรพิจารณาตามลักษณะของงานด้วย
4. ราคาวัสดุและค่าแรงเหมาะสมหรือไม่ ?
ควรเปรียบเทียบราคาจากผู้รับเหมาหลายราย โดยใช้สเปกวัสดุและขอบเขตงานเดียวกันเป็นเกณฑ์ หากพบว่าราคาต่ำหรือสูงผิดปกติ ควรสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม เพราะอาจเกิดจากคุณภาพวัสดุ ปริมาณงาน หรือค่าใช้จ่ายที่แตกต่างกัน
5. รายการเงินสำรองและราคากลางมีเงื่อนไขชัดเจนหรือไม่ ?
หากยังไม่ได้เลือกวัสดุบางรายการ เช่น สุขภัณฑ์ โคมไฟ หรือกระเบื้อง ผู้รับเหมาอาจกำหนดวงเงินประมาณการไว้ล่วงหน้า ซึ่งเรียกว่า Prime Cost (PC) โดยควรตรวจสอบว่าวงเงินดังกล่าวครอบคลุมค่าใช้จ่ายส่วนใดบ้าง และหากเลือกวัสดุที่มีราคาสูงกว่าวงเงินที่กำหนด จะต้องจ่ายส่วนต่างอย่างไร
ข้อควรระวังเกี่ยวกับ BOQ
แม้ BOQ จะช่วยให้เจ้าของบ้านวางแผนงบประมาณและตรวจสอบค่าใช้จ่ายได้ง่ายขึ้น แต่ก็มีข้อควรระวังที่ไม่ควรมองข้าม ดังนี้
- BOQ ต้องจัดทำจากแบบก่อสร้างที่สมบูรณ์ - เพราะแบบก่อสร้างเป็นข้อมูลหลักในการถอดปริมาณงาน หากแบบยังไม่ครบถ้วนหรือมีรายละเอียดที่ยังไม่ได้ข้อสรุป ตัวเลขใน BOQ ก็อาจจะคลาดเคลื่อนตามไปด้วย
- การเปลี่ยนแบบอาจทำให้งบประมาณเพิ่มขึ้น - หากมีการเปลี่ยนแบบ เลือกวัสดุใหม่ หรือเพิ่มงานระหว่างก่อสร้าง ควรให้ผู้รับเหมาปรับ BOQ พร้อมแจ้งรายละเอียดค่าใช้จ่ายที่เปลี่ยนแปลงเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนดำเนินงาน
- ราคาวัสดุก่อสร้างอาจเปลี่ยนแปลงได้ - ควรตรวจสอบวันที่จัดทำ BOQ ระยะเวลายืนราคา และเงื่อนไขการปรับราคาตามสัญญา เนื่องจากราคาวัสดุก่อสร้างอาจผันผวนตามต้นทุนและสภาวะตลาด
- ควรแนบ BOQ เป็นส่วนหนึ่งของสัญญาว่าจ้าง - เพื่อใช้เป็นเอกสารอ้างอิงเกี่ยวกับขอบเขตงาน วัสดุ และค่าใช้จ่ายที่ตกลงกันไว้ โดยควรระบุให้ชัดเจนว่าใช้ BOQ ฉบับใด และหากรายละเอียดขัดแย้งกับเอกสารอื่นจะยึดเอกสารใดเป็นหลัก
- งานที่ซับซ้อนควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ - สำหรับรายการที่ต้องใช้ความรู้เฉพาะทาง เช่น งานโครงสร้างและงานระบบต่าง ๆ ควรให้วิศวกร สถาปนิก หรือผู้ประเมินราคาก่อสร้าง (Quantity Surveyor: QS) ช่วยตรวจสอบเพิ่มเติม เพื่อให้การประเมินปริมาณงานและค่าใช้จ่ายมีความถูกต้องมากขึ้น
การตรวจสอบ BOQ อย่างละเอียดตั้งแต่ก่อนเริ่มก่อสร้าง จะช่วยให้เจ้าของบ้านเข้าใจขอบเขตงานและค่าใช้จ่ายทั้งหมดได้ชัดเจนยิ่งขึ้น อีกทั้งยังช่วยลดความเสี่ยงจากงบประมาณบานปลายและปัญหาความเข้าใจไม่ตรงกันกับผู้รับเหมาในภายหลังได้อีกด้วย
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ BOQ (FAQ)
BOQ คืออะไร ใครเป็นคนทำ ?
BOQ คือตารางแสดงรายการงาน ปริมาณ และราคาของโครงการก่อสร้าง มักจัดทำโดยผู้ประเมินราคา (QS) วิศวกร หรือฝ่ายประมาณราคาของผู้รับเหมา โดยถอดจากแบบก่อสร้างและสเปกวัสดุ
สร้างบ้านเล็ก ๆ จำเป็นต้องมี BOQ ไหม ?
ไม่มีข้อบังคับสำหรับงานเอกชนทั่วไป แต่แนะนำให้มีเสมอ แม้บ้านขนาดไม่ใหญ่ก็ช่วยให้คุมงบและเทียบราคาได้ง่ายขึ้นมาก
ขอ BOQ จากผู้รับเหมาได้ไหม ?
ได้ ผู้รับเหมามืออาชีพส่วนใหญ่จัดทำ BOQ ประกอบใบเสนอราคาอยู่แล้ว หากยังไม่มี สามารถจ้างผู้ประเมินราคาอิสระมาถอดแบบให้ก่อนได้
BOQ กับใบเสนอราคาต่างกันอย่างไร ?
ใบเสนอราคาอาจระบุเพียงยอดรวม ส่วน BOQ แจกแจงรายการ ปริมาณและราคาย่อยครบถ้วน จึงตรวจสอบและเปรียบเทียบได้ละเอียดกว่า
BOQ คือเครื่องมือสร้างความมั่นใจให้เจ้าของบ้าน
BOQ ไม่ได้เป็นเพียงเอกสารแสดงรายการงานและค่าใช้จ่ายสำหรับผู้รับเหมาเท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้เจ้าของบ้านเข้าใจต้นทุนการก่อสร้างได้อย่างชัดเจน สามารถเปรียบเทียบราคาจากผู้รับเหมาแต่ละราย วางแผนงบประมาณ และลดความเสี่ยงจากค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมที่อาจเกิดขึ้นระหว่างดำเนินงานได้ ดังนั้นหากกำลังวางแผนสร้างบ้านหรือรีโนเวตที่อยู่อาศัย การขอ BOQ ที่มีรายละเอียดครบถ้วนและสามารถตรวจสอบได้ก่อนลงนามในสัญญา จึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม เพราะจะช่วยให้การก่อสร้างเป็นไปอย่างรอบคอบและอยู่ภายใต้งบประมาณที่วางไว้มากที่สุด
และสำหรับใครที่กำลังมองหาโครงการบ้านหรือคอนโด(มือสอง)ทำเลดี ราคาคุ้มค่า ก็สามารถเข้าไปเลือกชมได้ที่ Propertyhub หรือดาวน์โหลด Propertyhub App เพื่อให้การค้นหาอสังหาริมทรัพย์ เป็นเรื่องง่าย ๆ เพียงแค่ปลายนิ้ว (รองรับทั้งระบบ IOS และ Android)
อ่านบทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ เพิ่มเติม Propertyhub Blog